Wat zijn zakbaken?

Zakbaken worden gebruikt om zettingen van de ondergrond en ophooglagen te meten. Ze worden vaak geplaatst bij grondverbetering, ophogingen en infrastructurele projecten waarbij de stabiliteit van de ondergrond een belangrijke rol speelt.

Een zakbaak bestaat meestal uit een buisconstructie die in de ondergrond wordt geplaatst. Wanneer de ondergrond inklinkt of verzakt, beweegt de zakbaak mee met de grondlagen. Door de hoogte van de zakbaak regelmatig te meten kan worden vastgesteld hoeveel zetting er optreedt.

Zakbaken geven onder andere inzicht in:

• verzakking van het oorspronkelijke maaiveld

• compactie van aangebracht ophoogmateriaal zoals zand

• stabiliteit van de ondergrond tijdens bouwprojecten

Door deze metingen kan worden bepaald wanneer de ondergrond voldoende is ingeklonken om verdere constructie veilig te laten plaatsvinden.

Meer weten over de werking van deze meetmethode? Lees ook ons artikel:
Wat zijn zakbaken en hoe werken ze?

Traditioneel meten van zakbaken

Bij traditionele zettingsmetingen worden zakbakens periodiek gemeten door landmeters. Dit gebeurt vaak met behulp van waterpassing of GNSS-metingen op locatie.

Hoewel deze methode betrouwbaar is, heeft zij ook enkele nadelen:

• metingen vinden slechts periodiek plaats

• veranderingen tussen metingen blijven vaak onopgemerkt

• het kost tijd en personeel om alle meetpunten te bezoeken

• menselijke fouten kunnen optreden bij handmatige metingen

Bij grote projecten met veel meetpunten kan dit proces inefficiënt en kostbaar worden. Daarom wordt steeds vaker gekozen voor automatische zettingsmonitoring.

Lees meer over verschillende meetmethoden in het artikel:
Zettingsmonitoring bij bouw- en infraprojecten

Automatisch meten van zakbaken met GNSS

Met moderne sensortechnologie kunnen zakbakens continu worden gemonitord. De Spot ONE van Soilspect automatiseert het meten van zakbaken met behulp van GNSS-technologie.

GNSS (Global Navigation Satellite Systems) maakt het mogelijk om de positie van een sensor zeer nauwkeurig te bepalen. Door een GNSS-antenne op een zakbaak te plaatsen kan de hoogte van het meetpunt continu worden gemeten.

Voor de geotechnisch specialist is vooral de hoogtecomponent (Z-richting) van belang. Hiermee kan nauwkeurig worden bepaald hoeveel zetting er optreedt in de ondergrond.

Doordat de metingen automatisch plaatsvinden, ontstaat een continue dataset waarmee veranderingen in de ondergrond beter kunnen worden geanalyseerd.

Meer weten over deze technologie? Lees ook:
GNSS monitoring voor zettingsmetingen

Horizontale bewegingen als extra informatiebron

Naast de verticale zetting kan het systeem ook horizontale bewegingen (XY-richting) registreren. Deze informatie kan zeer waardevol zijn voor projectmonitoring.

Horizontale bewegingen kunnen bijvoorbeeld wijzen op:

• verschuivingen in de ondergrond

• instabiliteit van een ophoging

• verstoring van een meetpunt

Ook kan hiermee worden vastgesteld of een zakbaak per ongeluk is omgestoten of verplaatst, bijvoorbeeld door zwaar grondverzetmaterieel.

Door deze extra informatie kunnen afwijkingen sneller worden gedetecteerd en kan er tijdig worden ingegrepen.

Automatische meldingen bij verstoringen

Een belangrijk voordeel van automatische monitoring is dat afwijkingen direct zichtbaar worden. Wanneer een zakbaak onverwacht beweegt of wanneer meetwaarden buiten een ingestelde bandbreedte vallen, kan het systeem automatisch een melding genereren.

In de toekomst kunnen gebruikers bijvoorbeeld meldingen ontvangen via:

• e-mail

• smartphone notificaties

• integraties met projectsoftware

Hierdoor kunnen projectteams snel reageren op mogelijke problemen op de bouwplaats.

Meten van ophooglagen met ultrasone sensor

Naast GNSS-metingen kan de Spot ONE ook worden uitgerust met een ultrasone afstandsensor. Deze sensor meet de afstand tussen het apparaat en het oppervlak van de ophooglaag.

Door deze meting te combineren met de GNSS-hoogte van de antenne kan de dikte van het zandpakket worden bepaald.

De berekening werkt als volgt:

1. De GNSS-antenne bepaalt de hoogte van het apparaat.

2. De ultrasone sensor meet de afstand tot het zandoppervlak.

3. Door een vaste factor toe te voegen kan de dikte van de ophooglaag worden berekend.

Hiermee ontstaat een compleet beeld van zowel bodemzetting als ophooghoogte.

Data direct beschikbaar in dashboard of GIS

Alle meetgegevens worden automatisch doorgestuurd naar het Soilspect dashboard. In dit dashboard kunnen gebruikers de meetdata eenvoudig bekijken en analyseren.

Het dashboard biedt onder andere:

• realtime inzicht in zettingsmetingen

• grafieken van zettingsontwikkeling

• detectie van afwijkingen

• overzicht van alle meetpunten op kaart

Daarnaast kan de data via een API worden geïntegreerd in bestaande systemen zoals:

• GIS software

• projectmanagement systemen

• asset management platforms

Hierdoor kan de monitoringdata eenvoudig worden gecombineerd met andere projectinformatie.

Voordelen van automatische zettingsmonitoring

Het automatisch meten van zakbaken biedt verschillende voordelen ten opzichte van traditionele meetmethoden.

Belangrijke voordelen zijn:

• continue monitoring van zettingen

• minder handmatige metingen op locatie

• sneller inzicht in veranderingen van de ondergrond

• automatische detectie van afwijkingen

• efficiëntere projectmonitoring

Voor grote infrastructurele projecten kan automatische monitoring leiden tot aanzienlijke tijd- en kostenbesparingen.

Lees ook ons artikel over toepassingen bij grote projecten:
Zettingen meten bij ophogingen en dijkversterking

De toekomst van geotechnische monitoring

De ontwikkeling van sensortechnologie, GNSS-systemen en dataplatforms zorgt ervoor dat geotechnische monitoring steeds verder automatiseert. Door meetpunten continu te monitoren ontstaat een beter begrip van bodemgedrag tijdens bouwprojecten.

Automatische systemen zoals de Spot ONE maken het mogelijk om zettingen nauwkeuriger te volgen en sneller te reageren op veranderingen in de ondergrond.

Hiermee wordt geotechnische monitoring niet alleen efficiënter, maar ook betrouwbaarder.

Meer weten over automatische monitoring?

Wilt u meer weten over het automatisch meten van zakbaken of over de mogelijkheden van de Spot ONE voor uw project?

Neem gerust contact met ons op voor meer informatie of een demonstratie van het systeem.

Veelgestelde vragen over zakbaken

Hoe worden zakbaken normaal gemeten?

Traditioneel worden zakbaken periodiek gemeten door landmeters met behulp van waterpassing of GNSS-metingen. Hierbij wordt de hoogte van het meetpunt op verschillende momenten bepaald om zettingen in de ondergrond te volgen.

Waarom zakbaken automatisch meten?

Automatische monitoring maakt het mogelijk om zettingen continu te volgen. Hierdoor worden veranderingen sneller gedetecteerd en is er minder handmatige meetinspanning nodig op locatie.

Hoe nauwkeurig zijn GNSS zettingsmetingen?

Moderne GNSS-systemen kunnen hoogteveranderingen met centimeter- tot millimeternauwkeurigheid detecteren, afhankelijk van de configuratie en referentiesystemen.